Negatief coachen, schreeuwen of schelden langs de lijn; 27 procent van de toeschouwers maakt dit wekelijks mee
Negatief coachen, schreeuwen of schelden langs de lijn; 27 procent van de toeschouwers maakt dit wekelijks mee

Schreeuwen langs de lijn - Wat doe je eraan?

Geschreeuw en gemopper naar de (eigen) kinderen, commentaar op de scheidsrechter of fysiek geweld; het lijkt gemeengoed te zijn in jeugdvoetbal. Onderzoek onder 2200 toeschouwers laat zien dat 79 procent dit tijdens het seizoen regelmatig meemaakt. Wat kan je hier als ouder, coach of club aan doen?

Dat trainers, ouders en andere toeschouwers het spel soms te serieus nemen en gebruiken om hun opgekropte frustratie te uiten, is welbekend. Eerder verzamelde EenVandaag daarover alamerende cijfers. Het actualiteitenprogramma vroeg 2200 ouders, coaches, scheidsrechters en andere toeschouwers die regelmatig aanwezig zijn bij jeugdwedstrijden naar hun ervaringen.


Acht van de tien ondervraagden (79 procent) maakten een vorm van negatief coachen, schreeuwen of schelden mee tijdens het voetbalseizoen. Een kwart (27 procent) ondervond dit negatieve gedrag zelfs wekelijks en de helft maandelijks. Eén op de tien deelnemers zegt elke maand getuige te zijn geweest van dreigen, duwen of slaan. Zo maakte iemand mee dat een boze ouder naar zijn auto liep om een houten knuppel te halen. De thuisclub moest de politie inschakelen om de vader tegen te houden. 


Kinderen zijn de dupe

Het is duidelijk wie de dupe is van dit gedrag: de kinderen. Het leidt ze af en maakte ze onzeker. Negativiteit is één van de voornaamste redenen waarom kinderen met de sport stoppen. Hoewel we het gedrag van anderen langs de lijn niet altijd in de hand hebben, zijn er altijd dingen die je als club, coach of ouder kunt doen om positief gedrag te bevorderen. Een aantal tips: 


Zo bevorder je positief gedrag

Ouders 

  • Geef weinig aanwijzingen als ouder. Daar is de coach voor. 
  • Geef complimenten en moedig aan. Doe dat bij alle kinderen, niet alleen die van jezelf. 
  • Verontwaardigd over een oneerlijke actie van een coach, scheidsrechter of tegenstander? Probeer het te laten gaan. Je kind heeft er geen baat bij als jij gefrustreerd naar de scheidsrechter schreeuwt. Je brengt je kind in een ongemakkelijke positie en geeft het verkeerde voorbeeld. Wil je er toch graag iets van zeggen? Onthoud dat het maar een spelletje is en dat plezier voor het kind voorop staat. Over een onterecht gegeven strafschop (door een scheidsrechter die vaak niet ouder is dan zestien jaar) komt je kind wel heen, terwijl hij van jouw gefrustreerde gedrag wel last heeft. 
  • Probeer je kind ook niet te coachen wanneer de wedstrijd voorbij is. Verschillende onderzoeken laten zien dat kinderen de druk om te presteren heel sterk voelen op de terugweg van het sporten naar huis. Het boek 'The car ride home' beschrijft dat kinderen goedbedoelde vragen en suggesties als kritiek opvatten, terwijl zij na de wedstrijd niets meer aan de situatie kunnen veranderen. Door nogmaals in te gaan op de fouten die je kind of het team maakte, strooi je zout in de wonden.


In het nieuwe seizoen tijd besparen als trainer? Ontdek trainersapp Spond!


Coach

Als coach is het soms moeilijk de balans te vinden tussen winnen, kinderen beter maken en ze plezier laten hebben. Negatief gedrag naar de tegenstander, scheidsrechter of je eigen team zorgt in ieder geval niet voor winst, ontwikkeling en plezier. Zo doe je het wel goed:

  • Wees zelf optimistisch richting spelers, geef ze eerlijke complimenten en bedenk goed hoe je kritiek brengt. Leg het accent op de inspanning in plaats van de winst. 
  • Zorg voor goede communicatie met ouders. In een ouderbijeenkomst aan het begin van het seizoen bespreek je wat je van hen verwacht. Formuleer deze visie in duidelijke en makkelijke taal, vermijdt vaktermen. Maak duidelijk dat spelplezier, inzet en ontwikkeling voorop staat en winst secundair is. Zo kan je ouders gedurende het seizoen worden aanspreken op hun gedrag wanneer dit niet in lijn ligt met de gecommuniceerde visie. Geef ook ruimte voor kritiek op je eigen handelen. Vraag ouders om jou een seintje te geven wanneer je te fanatiek wordt langs de lijn.
  • Vertonen ouders agressief gedrag ondanks jouw pogingen om ze te sussen? Ga dan met de club in gesprek over maatregelen die jullie kunnen treffen. 


Club

  • Draag als club uit waar je voor staat. Communiceer die kernwaarden op je website, in de kantine, in de kleedkamers en langs het veld.
  • Steeds meer clubs schakelen pedagogische hulp in om trainers te helpen bij agressie op en langs het veld. Trainers hebben doorgaans geen pedagogische achtergrond. Coachen gaat ze vaak prima af, maar agressieve spelers en ouders zijn een ander verhaal. Met een korte cursus leer je ze tips en tricks om met ongewenst gedrag om te gaan. Koepel NOC*NSF biedt deze trainingen aan, evenals sommige gemeenten.
  • Last van ouders die agressief gedrag vertonen? Dan kan je als bestuur van de voetbalclub vergaande maatregelen treffen. In eerste instantie dient een schriftelijke waarschuwing te worden gegeven, waarbij - indien het gedrag niet onmiddellijk wordt gestaakt - op de gevolgen wordt gewezen. Helpt dat niet, dan kan een 'afkoelingsperiode' worden ingesteld, waarin de ouder bijvoorbeeld niet op de voetbalaccomodatie mag komen. Opzegging van het lidmaatschap van een speler, mag niet zomaar. De pupil is dan immers de dupe van het gedrag van een ouder. Pas wanneer een ouder zich niet aan het clubverbod houdt kan hierop worden overgegaan, zo blijkt uit een eerdere uitspraak van de Rechtbank Midden Nederland. 
     
Terug
Andere content